Do najpopularniejszych zwyczajów bożonarodzeniowych przestrzeganych do dzisiaj przez wiele czeskich rodzin należy zapalanie czterech świeczek na wieńcu adwentowym (po jednej w każdą niedzielę adwentu). Kilka dni przed świętami z czeskich domów dochodzi zapach "cukrovi" czyli przeróżnych, małych słodkich ciasteczek. Ich pieczenie, wymienianie się przepisami i próbowanie to w okresie przedświątecznym w Czechach prawdziwy rytuał.
Na kilka dni przed świętami Bożego Narodzenia w bardzo wielu czeskich domach schodzi się do piwnicy, aby sprawdzić, czy nie zakwitły już ścięte na początku grudnia gałązki czereśni, jabłoni i forsycji. Według ludowych wierzeń - obfitość kwiatów to wróżba na następny rok.
Jednak najważniejszym elementem świąt jest oczywiście Wigilia, która w Czechach jest dniem wolnym od pracy. Po ubraniu choinki, którą bardzo często jest sosna, Czesi zasiadają do stołu wigilijnego, na którym nie może zabraknąć zupy rybnej oraz smażonego karpia z sałatką ziemniaczaną. Pod talerzami umieszcza się łuski karpia, które mają wszystkim zagwarantować dostatek pieniędzy w przyszłym roku. Nad stołem wigilijnym zawiesza się posrebrzane lub pozłacane gałązki jemioły, które przynoszą szczęście.
Wieloletnią tradycją, bez której Czesi nie wyobrażają sobie świąt Bożego Narodzenia, są bajki wyświetlane przez wszystkie czeskie stacje telewizyjne w wieczór wigilijny.
Najprzyjemniejszym elementem wieczoru wigilijnego są prezenty, które Czechom przynosi Jezusek. W Polsce dzieci otrzymują wtedy prezenty na tzw. gwiazdkę. Wszystkim, którzy 24 grudnia do pojawienia się na niebie pierwszej gwiazdy przestrzegali postu, w nagrodę może zjawić się złoty prosiaczek. W wielu czeskich domach podczas Bożego Narodzenia słucha się kolęd, popularne jest również odwiedzanie szopek bożonarodzeniowych. W pasterkach, uczestniczy średnio około 30 % Czechów. Pamiętając, że tylko 40% społeczeństwa to katolicy a z tej liczby właśnie tylko 1/3 chodzi do kościoła na pasterkę.
W Czechach, a w szczególności w Pradze, Boże Narodzenie spędza coraz więcej turystów z zagranicy. Szacuje się, że w tym roku do Pragi na święta przyjedzie około 70 tysięcy turystów, głównie z Niemiec, Holandii, Anglii, Japonii, USA i Rosji. Będą to przede wszystkim osoby starsze.
W dzień św. Barbary, czyli 4 grudnia, Czesi ścinali gałązki czereśni, tzw. barborki. Ustawione w wodzie w chłodnym pomieszczeniu zakwitnąć mają właśnie na święta Bożego Narodzenia. Zgodnie z tradycją, wieszczące bogactwo dla domu kwitnące gałązki forsycji ścina się 5 grudnia, w wigilię św. Mikołaja. Barborka według ludowych zwyczajów, musi pochodzić z co najmniej 10-letniego drzewa. Jeśli kwiaty pojawią się dokładnie w Wigilię Bożego Narodzenia, wtedy niezamężna kobieta wyjdzie za mąż w ciągu roku. Jeśli gałązka zakwitnie wcześniej - do ślubu będzie musiało dojść zdecydowanie szybciej. Inne symboliczne znaczenie mają także kwitnące na Boże Narodzenie gałązki jabłoni. Są nie tyle ozdobą bożonarodzeniowych stołów, ale przede wszystkim - w nawiązaniu do biblijnych opowieści o rajskim jabłku i jabłoni - hołdem oddawanym patronom wigilijnego dnia: Adamowi i Ewie. Z kolei gałązki forsycji to prognoza dotycząca bogactwa dla danej rodziny na najbliższy rok.
W Wigilię Bożego Narodzenia na czeskich cmentarzach panuje ruch, jaki można porównać tylko z obserwowanym Polsce w dniu Wszystkich Świętych. Ten ostatni jest w Czechach dla odmiany normalnym dniem pracy. Czesi oddają hołd swym zmarłym w listopadzie w Zaduszki, które nazywają Dusziczkami. Ale robią to znacznie skromniej niż Polacy. Właśnie w Wigilię przed czeskimi cmentarzami w godzinach przedpołudniowych tworzą się gigantyczne korki. Na groby najbliższych i przyjaciół całe rodziny przyjeżdżają tego dnia nawet z bardzo odległych miejscowości.
Tradycyjnie w Czechach ustawia się w domach głównie prawdziwe drzewka (najczęściej jodły i świerki). Pierwsza choinka na czeskich ziemiach na święta Bożego Narodzenia stanęła w roku 1812 w praskiej willi dyrektora Teatru Stanowego - Jana K.Liebicha. W pierwszych latach nazywano ją Drzewkiem Chrystusa. Zwyczaj ustawiania na święta choinek przyszedł do Czech z Niemiec, gdzie rozpowszechnił się w wieku XVII. Jeszcze do końca XVI stulecia kościół katolicki uważał ustawianie choinek na Boże Narodzenie za zwyczaj pogański). Według legend tradycję bożonarodzeniowej choinki rozpoczął irlandzki opat Kolumbian z Luxeuilu, który w VI w. działał w pogańskich podówczas Bretanii i Burgundii. Obchodzono tam uroczyście zimowe przesilenie słoneczne. Aby przyciągnąć pogan ozdobił ich świętą jodłę pochodniami ułożonymi w kształcie krzyża. Pod drzewkiem tym opowiedział im o narodzeniu Jezusa Chrystusa. W zdobieniu choinek Czesi zachowali pierwszeństwo w produkcji bombek. To właśnie z czeskich szklarni w XIX wieku zaczęto do całego świata eksportować te delikatne ozdoby.
Ze świątecznych tradycji coraz bardziej popularnymi są w Czechach: zdobienie domów gałązkami jemioły (zwyczaj układania siana pod obrusem na wigilijną wieczerzę jest całkowicie nieznany), wróżenie z łupanych po kolacji włoskich orzechów (zdrowe orzechy wróżą powodzenie), odczytywanie z rzuconych za siebie skórek jabłka imienia przyszłego męża (wróżą, oczywiście panny), poszukiwanie - na znak szczęścia - ziarnka grochu zapieczonego w specjalnej świątecznej słodkiej plecionej bułce oraz smarowanie twarzy miodem, aby zapewnić sobie sympatię bliźnich.
Obok karpia, także jajka i ziemniaki stanowią w Czechach podstawowe produkty niezbędne do przygotowania tradycyjnej kolacji wigilijnej. Najbardziej typowym daniem wigilijnym - po smażonym w panierce karpiu jest kotlet schabowy z podawaną na zimno sałatką ziemniaczaną z gotowanymi, posiekanymi na drobno jajkami i majonezem.
W czasie świąt w czeskich domach ustawia się na stołach także misy z ogromną ilością pieczonych niemal przez cały adwent małych ciasteczek (o różnych smakach i kształtach). W innych miskach stoją suszone owoce (głównie jabłka), łuskane orzechy i - często - prażony groch.
Adwent i Boże Narodzenie to w Czechach także czas sprzedaży specjalnej bożonarodzeniowej kiełbaski, cienkiej jak wiedeńskie parówki, białej i bardzo długiej, często sprzedawanej nie na wagę, ale na metry. Kiełbaskę tę je się wyłącznie na ciepło, panierując ją wcześniej w razowej mące i smażąc na oleju. Tuż przed świętami w czeskich domach roznosi się zapach purpury - mieszanki żywicy i skrawków kory wonnych krzewów, np. jałowca, którą rozsypuje się na rozgrzane blachy pieców, albo pali na talerzykach. Typowe są także tzw. frantiszki - stożki z mieszanki węgla drzewnego i kalafonii oraz opiłków różnych wonnych drzew, które tląc się pachną jak kadzidło. Choinki, w większości prawdziwe, ubiera się już w pierwszych dniach grudnia. W wielu domach rozbiera się je bardzo szybko, często nawet przed Nowym Rokiem.
Należy także pamiętać, że w tym roku już 29 listopada odbędą się w Pradze targi świąteczne. Targi te potrwają do 1 stycznia 2009 roku. Na Rynku Staromiejskim oraz na Placu Wacława zostanie otwartych setki straganów i straganików, w których turyści będą mogli nabyć prezenty związane z Bożym Narodzeniem. Ponadto nie zabraknie grzanego wina, które w Pradze jest wyśmienite. Można będzie także kupić miód, pieczone kasztany, kukurydzę oraz pieczywo tzw. „trdlo". W Rynku Staromiejskim umieszczona zostanie, jak co roku, choinka a pod nią szopka z żywym inwentarzem, który bawi małe dzieci.
Około 100 tysięcy, głównie młodych, ludzi z całego świata przywita w Pradze Nowy Rok. Jak corocznie najhuczniejsze zabawy w noc sylwestrową odbędą się na ulicach w centrum miasta. Nie zabraknie szampana, pokazów sztucznych ogni oraz tańców.
Korzystano z:
http://turystyka.wp.pl/artykul.html?wid=8127908&katn=2:2&lok=
http://przewodnik.onet.pl/1231,1858,1221575,artykul.html
