Czesi są dumni z trzech rzeczy: Karela Gotta, gry hokeistów oraz swego piwa. Pewne czeskie przysłowie mówi: "Gdzie się piwo pije, tam się dobrze żyje". Jeśli zamawiasz coś w Pradze do jedzenia, wybór masz wieli, ale do picia Musisz zamówić piwo. Inaczej będziesz uważany za tego, który nie rozumie i nie czuje klimatu Pragi.

Pewien duński astronom Tycho de Brahe, zaproszony do Pragi przez samego cesarza Rudolfa II, tak rozsmakował się w praskim piwie, że podczas swych urodzin wypił go zbyt dużo i przypłacił to swoim życiem - po prostu pękł mu pęcherz moczowy. Piwo to pasja i miłość Czechów, szczególnie widoczne wśród prażan. Piwo czeskie jest godne uznania. Jest to złocisty z gęstą pianą trunek, któremu trudno jest się oprzeć. Jest to napój królewski. Najlepszym miejscem do wypicia piwa jest oczywiście browar, czyli miejsce, gdzie się go przygotowuje.

W Pradze podaje się je zazwyczaj w ciężkich, półlitrowych a nawet litrowych kuflach, czasem w wysokich szklankach. Czesi rzadko zamawiają małe piwo, więc nie możesz odstawać od tej reguły. Jak pić piwo - szybko czy wolno? W Pradze prawdziwi piwosze piją je wolno rozsmakowując się w każdym łyku. Jest takie powiedzenie, że piwo w Czechach nie pije się tylko cedzi.

Piwo - napój alkoholowy o niskiej zawartości alkoholu (zazwyczaj do 7%), uzyskiwany w wyniku fermentacji alkoholowej brzeczki piwnej, otrzymywanej ze zbóż - głównie jęczmienia (czasem także pszenicy), bez destylacji. Piwo to także używka. Wbrew rozpowszechnionym sądom piwo nie jest produktem fermentacji chmielu, gdyż chmiel nie ulega fermentacji (a nawet ją zatrzymuje). Chmiel (w przypadku jasnych, klarownych piw w postaci granulek) jest tylko dodawany jako rodzaj przyprawy do piwa nadając mu charakterystyczny gorzki smak. Posiada także właściwości konserwujące. Według najprostszej definicji, piwo to przefermentowany alkoholowo wywar ze skiełkowanego, czasem dodatkowo prażonego, jęczmienia (czy tez pszenicy w przypadku piw pszenicznych), doprawiony na koniec chmielem. Obecnie produkcją piwa zajmują się wyspecjalizowane zakłady browary.

Produkcja piwa składa się z następujących etapów:

• produkcja słodu,

• przygotowanie brzeczki,

• fermentacja brzeczki,

• leżakowanie piwa,

• filtracja (ewentualnie z zastosowaniem HGB),

• rozlew (obciąg) piwa gotowego

Moc piwa, czyli zawartość procentowa alkoholu, zależy od trzech czynników:

• gęstości początkowej brzeczki,

• stopnia odfermentowania,

• stopnia rozcieńczenia piwa przed rozlewem.(technologia High gravity HGB)

Podział piw na słabe, pełne i mocne zależy od kraju. W Polsce za piwa słabe (lekkie) uważa się te o zawartości alkoholu do 5,5%, pełne to piwa z zawartością alkoholu na poziomie 5,5 - 6,2%, a mocne to piwa które mają ponad 6,2% alkoholu. W Czechach piwa dzieli się w zależności od gęstości początkowej brzeczki nastawnej - najsłabsze to "ósemki" (8% ekstraktu) mające ok. 2,5% alkoholu, następnie można kupić piwa z 10, 11, 12, 13 i 14% ekstraktu, przy czym najpopularniejsze są "dziesiątki" (ok. 3,5% alkoholu) i "dwunastki" (ok. 4,5% alkoholu). Na samym końcu są rarytasy - czyli piwa zawierające 16 a nawet 20% ekstraktu. W 2005 roku Czesi byli narodem najwięcej wypijającego złocisty trunek. Na jednego mieszkańca tego kraju przypada 160,5 litra piwa rocznie.

Piwo na ziemiach czeskich było już produkowano za czasów, gdy na tych ziemiach przebywali Celtowie. Pierwsza informacja udokumentowana o ważeniu piwa w Czechach pochodzi z roku 993. Wzmianka ta dotyczy ważenia piwa przez benedyktyńskich mnichów z Brzewnowskiego klasztoru w Pradze. Pierwszy historyczny dokument, który poruszał kwestię technologii produkcji piwa, pochodzi z roku 1088 wydany przez kapitułę wyszechradzką z podpisem króla Bratysława II. W XII wieku ważeniem piwa nie zajmowali się tylko mnisi, ale w roku 1130 nakazem księcia Sobiesława I, osoby zajmujące się ważeniem piwa musiały płacić dziesięcinę przeznaczaną na potrzeby kościoła. W XIV wieku powstają pierwsze browary a od początku XVI stulecia ważeniem piwa zaczyna zajmować się również szlachta czeska. W czasach wojny trzydziestoletniej (1618-1648) dochodzi do wzrostu konkurencji między browarami, co wpłynęło na jakość i wielość tego trunku. Od początku XVIII wieku produkcja piwa zajmują wykwalifikowani browarnicy. W I połowie XIX wieku piwo produkowane jest według nowych technologii, które powstają pod wpływem rewolucji przemysłowej. Nowe maszyny oraz opracowana technologia sprawia, że wzrasta ilość produkowanego piwa.

Najbardziej popularne gatunki piwa w Czechach

Budweiser Budvar - obok Pilsnera Urquell najczęściej nagradzane czeskie piwo. Jest produkowane w Czeskich Budziejowicach (gdzie tradycje miejscowego browaru sięgają 1265r.) z dodatkiem morawskiego słodu i żateckiego chmielu. Nazwa pochodzi od niemieckiej wersji nazwy Budziejowice ("Budweis"). Jest też używana przez amerykańską firmę Anheuser-Busch względem ich jęczmieniowo-ryżowego piwa (zobacz "Bud"). Istniejące spory prawne powodują, że w niektórych państwach oba piwa przyjmują inne nazwy: czeski Budvar bywa sprzedawany jako "Czechvar" natomiast amerykański Budweiser - jako "Bud" lub "Anheuser-Busch B". Należy tu zauważyć, że nazwa czeska istniała kilkaset lat wcześniej przed amerykańską, jednak to Amerykanie prawnie zastrzegli sobie tę nazwę piwa. Warto wiedzieć również, że w samych Budziejowicach istnieją 2 różne browary produkujące budweisera. Piwo z drugiego browaru (Budweiser Burgerbrau) jest w Polsce mniej znane.

Pilsner Urquell- jasne piwo produkowane w Pilznie w Czechach. Pierwsze piwo tzw. dolnej fermentacji (fermentowane w niskich temperaturach) na świecie, stworzone w 1842 r. przez pilzeńskiego piwowara Josefa Grolla. To od nazwy pilsner wzięły początek wszystkie piwa typu pils, a sam Pilsner jest do dziś przez wielu uznawany za wzorzec jasnego piwa. Zawiera 4,4% alk. Pilsner Urquell jest również warzony i rozlewany na licencji przez Tyskie Browary Książęce należące do Kompanii Piwowarskiej.

Staropramen - obowiązująca od 1911 r. nazwa browaru istniejącego w Pradze w dzielnicy Smíchov od roku 1869, a także marka piwa tam produkowanego - w powieści Haszka "Przygody dobrego wojaka Szwejka" z lat 1921-1923 występuje ono pod nazwą "piwo smichowskie". Jest to drugi największy browar w Czechach, obecnie wchodzi w skład grupy InBev. Oprócz marki Staropramen, browar produkuje też piwa: Kelt, Ostravar, Branik i Velvet. Kwaśnicowy Staropramen wygląda i smakuje iście niebiańsko. Jest bodaj najbardziej mętny ze wszystkich niefiltrowanych piw, a jego matowo-złota barwa to jeden z najpiękniejszych kolorów znanych ludzkości. Przynajmniej tej jej części, która pije piwo. Jego smak to też absolutne szczyty kunsztu warzenia piwa, zdaniem niektórych znawców, niedoścignione w swojej klasie przez innych mistrzów czeskiej sztuki piwowarskiej. Jest lekki, ale pełny i delikatny, ale o wyrazistym charakterystycznym posmaku kwaśnicy. "Verandy" to jedyne miejsce w Pradze, gdzie dostaniemy kwaśnicowego Staropramena.

Radegast - marka piwa typu pilzeńskiego o lekkim, zrównoważonym smaku słodowo-chmielowym i o delikatnym słodowym zapachu, które jest produkowane jest od 1970 roku, w browarach należących do grupy SABMiller: Pivovar Radegast a.s. w Nošovicach oraz Plzeňský Prazdroj a.s. w Pilźnie w Republice Czeskiej i Pivovar Šariš a.s. w Velký Šariš (pol. Wielki Szarysz) na Słowacji.

Velkopopovický Kozel jest piwem typu lager pochodzącym u miejscowości Velké Popovice (Republika Czeska). Jest produkowane w różnych jasnych i ciemnych odmianach. Znakiem rozpoznawczym piwa Kozel jest kozioł niosący kufel napełniony pieniącym się piwem. W smaku piwo Kozel jest bardziej słodkawe i jednocześnie mocniejsze niż bardziej popularne w Polsce piwa typu pilsner.

Zlatopramen (czes. złote źródło) - czeska marka piwa produkowana przez kompanię Drinks Union z siedzibą w Ústí nad Labem, w dzielnicy Krásné Březno. Browar istnieje od 1867 roku, choć tradycje piwowarskie w Krásnym Břeźnie sięgają 1642 roku. Od 1900 roku piwo eksportowane jest do wielu krajów, także poza Europę. W 1914 było produkowanych 14 gatunków piw. Nazwa Zlatopramen została oficjalnie przyjęta w setną rocznicę powstania, w 1967 roku. Piwo Zlatopramen jest eksportowane również do Polski.

Browar Primator (czes. Primátor) mieści się w przygranicznym mieście Náchod. Produkuje szeroką gamę piw od najpopularniejszych w Czechach jasnych, o zawartości ekstraktu 10 i 12% oraz ciemnego lagera 12% poprzez pszeniczne w typie niemieckim, bursztynowe "Polotmavý" o zawartości ekstraktu 13% - przypominające charakterem piwo rżnięte, piwo górnej fermentacji w typie angielskim "ale" do specjalnych, mocnych: jasny Exkluziv 16%, jasny Rytířský 21% oraz ciemny Double - unikatowe piwo o zawartości 24% ekstraktu i 10,5% alkoholu.

Opis sporządzono na podstawie: Wikipedia, Wolna encyklopedia.  V. Soukup, Praga, Przewodnik Wiedzy i Życia, Warszawa 2000. S. Adamczak, K. Firlej, Praktyczny przewodnik Czechy, Pascal.