Zabytkowa dzielnica Pragi, centrum kulturalne i handlowe stolicy Czech. Większe znaczenie zyskało po wybudowaniu zamków na Hradczanach oraz Wyszehradzie. W XII wieku powstał Most Judyty, w mieście pojawiło się też coraz więcej murowanych budynków mieszkalnych i kościołów. W latach 20. XIII wieku Stare Miasto otrzymało prawa miejskie; jego mieszkańcy byli przeważnie Niemcami, rosła też liczba ludności żydowskiej. Od samego początku wyznawców judaizmu spotykały represje i prześladowania - od obowiązków noszenia charakterystycznego ubrania poprzez pogromy, skończywszy na wysiedleniach do specjalnego miasta za murami - późniejszego Josefova. Okresem największej świetności Starego Miasta było XIV stulecie - wtedy powstał m.in. ratusz staromiejski. W XV wieku teren miasta był centrum ruchu husyckiego wszystkich miast praskich. W 1689 wielki pożar zniszczył spore połacie miasta, nie naruszył jednak średniowiecznego układu ulic oraz wielu cennych, zabytkowych budowli. Z wyjątkiem okolic siedziby jezuickiego Klementinum zabudowa jest bardzo podobna do tej sprzed wieków. W 1784 Stare Miasto włączono jako dzielnicę do Królewskiego Miasta Pragi.

Rynek staromiejski
Najbardziej reprezentacyjny plac miasta. Od XI wieku targowisko miejskie, miejsce wielu ważnych dla Pragi wydarzeń. Rynek otaczają kilkusetletnie kamienice, reprezentujące głównie barok, ale często pochodzące z okresu średniowiecza. Na rynku znajduje się pomnik Jana Husa, odsłonięty w 1915 oraz ratusz staromiejski, którego początki sięgają XIV wieku. Z powodów finansowych nie powstał nowy budynek, lecz rozbudowano istniejący dom, do którego dobudowano w późniejszym okresie następnę oraz wieżę w kształcie klina. W maju 1945 ratusz został częściowo zniszczony przez wycofujących się Niemców (jako jeden z nielicznych obiektów w mieście) - wieżę odbudowano, lecz po neogotyckim skrzydle wschodnim pozostał jedynie niewielki fragment. Na wieży ratusza znajduje się XV-ny ruchomy zegar astronomiczny "Orloj", którego budowniczym był niejaki Hanusz. Po wybudowaniu tego zegara, autora oślepiono, by już nigdy i nigdzie nie skonstruował takiego samego lub nie daj Boże, ładniejszego. Z tej rozpaczy Hanusz popełnił samobójstwo zrzucając się do wewnętrznej machiny zegara unieruchamiając go na prawie 100 lat.

Kościół Marii Panny przed Tynem
Zwany kościołem husytów. Między wieżami był kielich-symbol husytów. Ponieważ w kielichu co roku na wiosnę gniazdo zakładały bociany, kielich został przetopiony i wykonano z tego kruszcu Matkę Bożą depczącą półksiężyc, który miał symbolizować deptanie niewiernych. W miejscu obecnego kościoła już w XI wieku stał romański kościółek (wzniesiony w 1135 roku), należący do Dworu Tyńskiego (miejsca postoju zagranicznych kupców), który został zastąpiony w drugiej połowie XIII wieku budynkiem gotyckim. Tyński kościół w czasach husytyzmu opanowany przez grupę zwolenników Husa i od 1427 r. tu wybrano husyckiego arcybiskupa Jana Rokycanę, który tu też ma grób. Po wojnach husyckich budynek miał być dokończony i zadaszony, lecz drewno na przykrycie zostało wykorzystane do budowy szubienic dla husyty Jana Roháče z Dubé i jego 50 towarzyszy, straconych przez Zygmunta Luksemburskiego na Rynku Staromiejskim po zdobyciu ostatniego zamku husyckiego Sion (niedaleko miasta Kutná Hora). Przykrycie zostało dokończone 20 lat później. W kościele znajduje się grób duńskiego astronoma Tychona Brahe.

Kościół św. Mikołaja
Praga posiada dwa kościoły pod tym samym wezwaniem, z tym, że w Starym Mieście kościół jest miejscem modlitwy wyznawców kościoła Husyckiego. Oba kościoły zostały wybudowane przez Dientzenhofera. Wewnątrz kościoła można podziwiać malarstwo iluzoryczne-freski przedstawiające sceny z życia św. Benedykta. Pierwsza Msza św. Została odprawiona w 1735 roku. Kościół ten uważa się za historyczną siedzibę kościoła Husyckiego, którego wyznawcą jest obecny prezydent Czech Vaclav Klaus.

Pałac Gotz-Kinskich
Pałac wybudowany w pięknym i bogatym stylu rokoko. Początkowo pałac należał do rodziny Goltzów, ale po ponad 10 latach postanowiła ona sprzedać go. Pałac kupiła rodzina Kinskich (z której wywodzi się Klaus Kinsky oraz Nastazja Kinsky). Pod koniec XIX wieku na parterze znajdował się sklep pasmanteryjny, należący do ojca Franza Kafki. Na pierwszym piętrze w tym czasie znajdowało się szkoła średnia, do której uczęszczał Franz Kafka. W 1948 roku z balkonu tego pałacu przemawiał Klement Gottwald, który ogłosił powstanie socjalistycznego państwa czechosłowackiego

Kaplica Betlejemska
Ufundowana 24 kwietnia 1391 roku przez dworzanina Wacława IV, Jana z Mulheimu oraz praskiego kupca Kriza, który ofiarował plac koło Kościoła św. Filipa i Jakuba. Kazania w tej świątyni miały być odprawiane w języku czeskim. To był warunek, który został zawarty w akcie fundacyjnym tej świątyni. Kazania wygłaszano dwa razy dziennie. Utrzymanie tej świątyni kosztował 20 grzywien rocznie. W Kaplicy były pomieszczenia mieszkalne, które zajmował Jan Hus. W kaplicy mogło się zmieścić 3.000 osób. Od 1402 wygłaszał tu kazania Jan Hus, przyciągając tłumy słuchaczy. Po jego męczeńskiej śmierci w 1415, przemawiali z ambony kolejni kaznodzieje husyccy. W 1521 w kaplicy wygłosił kazania słynny niemiecki działacz Reformacji Thomas Münzer. W latach 1536-39 wnętrze kaplicy podzielono rzędami kolumn na 6 naw i nakryto sklepieniem siatkowo-żebrowym. Po tragicznej dla Czechów bitwie pod Białą Górą (1620) kaplicę odkupili jezuici, którzy starali się zatrzeć jej pierwotną funkcję. W 1786 na polecenie władz austriackich zrujnowaną kaplicę zburzono, z wyjątkiem 3 murów zewnętrznych, a w XIX wieku wbudowano w te mury czynszową kamienicę. W latach 1948-53 z inicjatywy Z. Nejedleho kamienicę wyburzono, a z ocalonych resztek i na podstawie starych rysunków i planów odbudowano kaplicę wg projektu architekta J. Fragnera. W 1962 zaliczono ją do pamiątek czeskiej kultury narodowej. Aktualnie właścicielem jest miejscowy uniwersytet techniczny.

Uniwersytet Karola
Najstarszy uniwersytet w Europie Środkowo-Wschodniej. Założony w 1348 roku staraniem cesarza Karola IV. Karol IV nim erygował uniwersytet musiał udać się wcześniej do papieża Urbana VI, który wyraził zgodę na utworzenie w tej części Europy uczelnię wyższą. Uniwersytet zorganizowany na wzór Sorbony (uniwersytetu w Paryżu). Wielu wykładowców i studentów pochodziło z zagranicy, zwłaszcza z Niemiec i Polski (m.in. Mateusz z Krakowa). Studenci niemieccy tworzyli, drugą po czeskiej, główną nację uniwersytecką. 1409 król Wacław IV zmienił konstytucję uniwersytecką na korzyść uczonych i studentów narodowości czeskiej, co doprowadziło do migracji dużych grup magistrów i scholarów innych narodowości, głównie Niemców, którzy w 1409 założyli uniwersytet w Lipsku. W XV w. dużą rolę w dziejach Uniwersytetu odegrali husyci, których przywódca J. Hus był jego wykładowcą i rektorem (1401-1412). Po klęsce husytów (1624) podupadł. 1654 Ferdynand III Habsburg połączył wydział sztuk wyzwolonych z kolegium jezuickim (założone w 1556), tworząc akademię jezuicką - Universitas Carolo-Ferdinandea. Po kasacie zakonu jezuitów Uniwersytet stał się uczelnią niemiecką. Jedno z kolegiów dla polskich i litewskich studentów ufundowała królowa Polski Jadwiga. Dużą rolę w dziejach Uniwersytetu odegrali husyci, których przywódca Jan Hus był tutejszym wykładowcą i rektorem (1401-1412). W 1882 podzielono go na 2 odrębne Uniwersytety: czeski i niemiecki. Uniwersytet czeski, który od 1820 nosi obecną nazwę, został w 1939 zamknięty. W 1945 zamknięto uniwersytet niemiecki.

Teatr Stanowy
Zielono-biały budynek, w którym kręcono sceny do filmu Milosza Formana „Amadeusz”. Obiekt ufundował hrabia Nostiz. W 1787 roku sam Mozart zorganizował w tym teatrze premierę swojej nowej opery Don Giovanni. W teatrze miała także premiera innej opery Mozarta la Clementa do Tito. Tutaj po raz pierwszy w przedstawieniu Fidlovačka (muzyka František Škroup, tekst Josef Kajetán Tyl) zabrzmiała pieśń Kde domov můj, która od 1918 r. została uznana za czeski hymn narodowy.

Most Karola
Most ma prawie 516 m długości i ok. 10 m szerokości. Jest to najstarszy zachowany most kamienny świata o tej rozpiętości przęseł. Początkowo nazywano go Kamiennym lub Praskim Mostem. Nazwa Most Karola przyjęła się dopiero od mniej więcej 1870 roku. Do 1741 roku był jedynym mostem na Wełtawie. Most jest obecnie otwarty tylko dla ruchu pieszego, choć dawniej kursował po nim tramwaj konny, w latach 1905-1908 tramwaj elektryczny, a do 1965 normalny ruch samochodowy. Budowę mostu rozpoczęto w 1357 r. za panowania cesarza Karola IV. Stanął on na miejscu wcześniejszego (również kamiennego) mostu z XII w., zniszczonego przez powódź w 1342. Poprzedni most,romański, nosił nazwę "mostu Judyty" na cześć drugiej żony księcia czeskiego Władysława II i przebiegał odrobinę na północ od miejsca, w którym znajduje się Most Karola. Posiadał wieże na obu końcach, z których małostrańska, choć przebudowana, istnieje do dziś. Dla wzmocnienia konstrukcji do zaprawy dodano podobno białka jajek. W okresie baroku most ozdobiono 30 posągami świętych, dziełami m.in. Matthiasa Bernarda Brauna i rodziny Brokoff Na jednej z balustrad umieszczono tablicę pamiątkową poświęconą św. Janowi Nepomucenowi – podobno w tym właśnie miejscu wrzucono go z rozkazu króla Wacława IV do Wełtawy. Most mocno ucierpiał podczas powodzi w II połowie XIX wieku - zawaleniu uległo wówczas kilka przęseł. Również w czasie powodzi w 2002 istniało realne zagrożenie zniszczenia mostu, ale na szczęście ocalał.

Klementinum
Barokowy budynek dawnego kolegium jezuickiego Zakon jezuitów sprowadził do Pragi w 1556 cesarz Ferdynand I Habsburg. W pobliżu Mostu Karola oddał im zabudowania byłego klasztoru dominikańskiego św. Klemensa. Miejsce to stało się centrum jezuitów w Czechach, a zarazem centrum polityki kontrreformacyjnej cesarzy z dynastii Habsburgów. Jezuici przez stulecia rozbudowywali swą siedzibę. Znajdujący się tutaj dzisiaj barokowy kompleks zajmuje miejsce około trzydziestu średniowiecznych domów. Zakonnicy zadbali o budowę nowego kościoła św. Salwatora (1578, kopuła ukończona w 1648) a także o przebudowę gotyckiego kościoła św. Klemensa (na początku XVIII w.). Wzniesiono także dwie piękne kaplice: włoską (XVI w.) oraz zwierciadlaną (XVIII w.). W całym kompleksie znalazły się także szkoła, kolegium, biblioteki, ale także teatr czy obserwatorium astronomiczne (korzystał z niego mieszkający tutaj Jan Kepler). Działające tu kolegium szybko zdobyło przewagę nad Karolinom i w 1622 jezuici uzyskali kontrolę nad całym szkolnictwem wyższym w Pradze. Po skasowaniu zakonu jezuitów w 1773 Klementinum przechodziło różne losy - przeważnie znajdowały się w nim instytucje edukacyjne, m.in. seminarium arcybiskupie, Uniwersytet Karola, Biblioteka Narodowa. Ciekawostką jest to, że na tej uczelni studiował król Polski Michał Korybut Wiśniowiecki.

Źródło:
http// przewodnik.onet.pl
www.praga.poznaj.info
http// portalwiedzy.onet.pl
http// pl.wikipedia.org

K. Adamczak, K. Firlej, W. Krajewski, Czechy. Praktyczny przewodnik, Pascal, Bielsko-Biała 2000.