Przewodnik po Pradze

Złota Praga

Stolica Republiki Czeskiej to nie tylko nowoczesna metropolia, ale również klejnot architektury – jej historyczne centrum od 1992 roku należy do grona zabytków światowego dziedzictwa kultury UNESCO. Jest to także miejsce, w którym życie kulturalne wciąż tętni niesłabnącym rytmem. Bogatą ofertę kulturalną Pragi doceniła w 2000 roku Unia Europejska, która umieściła ją wśród Europejskich Miast Kultury Roku 2000. W ten sposób został potwierdzony statut Pragi jako idealnego turystycznego celu dla tych, którzy chcą jednocześnie poznawać, zdobywać wiedzę i przy tym dobrze się bawić.

W czasie swego istnienia Praga dosłużyła się wielu określeń pełnych zachwytu – wystarczy wspomnieć niektóre z nich: Praga magiczna, Złota Praga, Miasto o stu wieżach, Praga – matka miast. Określenia te symbolizują wyjątkową pozycję Pragi na tle pozostałych metropolii. Przyczyniła się do tego przede wszystkim duża koncentracja zabytków na stosunkowo niewielkiej powierzchni, co zdarza się w niewielu miastach. Niemniej ważny jest fakt, że o stolicy Republiki Czeskiej można bez przesady powiedzieć, że jest żywym podręcznikiem wszystkich stylów architektonicznych. Zwiedzający mogą tutaj zobaczyć zarówno romańskie rotundy, jak i gotyckie wieże, katedry, renesansowe domy możnych, pałace, synagogi żydowskie, barokowe kościoły i klasztory czy unikalne kubistyczne i secesyjne zabytki.

Najważniejsze praskie zabytki, znajdujące się w liczącym ponad dziesięć wieków centrum, łączy tak zwana Droga Królewska. Prowadzi ona z Miejskiego Domu Reprezentacyjnego (www.obecni-dum.cz), na miejscu którego znajdowała się kiedyś siedziba czeskich królów, aż do Zamku Praskiego (www.hrad.cz). Każdy, kto nią wyruszy, będzie miał okazję między innymi podziwiać najwspanialszy rynek w historycznej Pradze – Rynek Staromiejski (Staroměstské náměstí) wraz ze słynnym Ratuszem Staromiejskim (Staroměstská radnice) i jego znanym na całym świecie Orlojem, okazały Most Karola (Karlův most) z połowy XIV wieku, którego filary zostały ozdobione trzydziestoma barokowymi posągami świętych, oraz Rynek Malostrański (Malostranské náměstí) z barokowym Kościołem św. Mikołaja (chrám sv. Mikuláše). Nad Zamkiem Praskim – według Księgi Guinessa jest to największy zamek na świecie – góruje Katedra św. Wita, Wacława i Wojciecha (katedrála sv. Víta, Václava a Vojtěcha), najwspanialszy i najbardziej znany zabytek sakralny w Pradze. Wybudował go cesarz Karol IV jako najważniejszy kościół Królestwa Czeskiego. Obecnie zwiedzający mogą poznać historię monumentalnego kompleksu zamkowego dzięki nowej, obszernej ekspozycji zatytułowanej „Historia Zamku Praskiego” (www.pribehhradu.cz).

Należy jednak podkreślić, że Praga nie jest jedynie klejnotem architektury. Ta czeska metropolia jest jednocześnie miejscem, które od niepamiętnych czasów tętniło i wciąż tętni bogatym życiem kulturalnym. Swoim mieszkańcom i przybyszom oferuje ponad trzysta galerii (www.ngprague.cz , www.citygalleryprague.cz) i sal wystawowych, które prezentują przekrój twórczości czeskich i zagranicznych artystów, wiele muzeów (www.nm.cz), niezliczoną ilość scen teatralnych oraz sal koncertowych, kin i klubów muzycznych. Jeśli interesujecie się praską sceną teatralną, oprócz odwiedzin Teatru Narodowego (www.narodni-divadlo.cz) – czołowej czeskiej sceny posiadającej w repertuarze dramat, operę i balet, oraz Opery Narodowej (www.opera.cz), polecamy przedstawienia Laterny Magiky (www.laterna.cz). Ten teatr jest nietypowym praskim zjawiskiem, ponieważ w niepowtarzalny sposób łączy projekcje filmowe z teatrem. Za sprawą nowatorskiego podejścia oraz braku bariery językowej, Laterna Magika – podobnie jak Czarny Teatr – bardzo szybko stała się popularna także wśród cudzoziemców odwiedzających Pragę.

Oddzielny rozdział praskiej oferty kulturalnej tworzą rozmaite festiwale. Jednym z najbardziej znanych i najważniejszych jest niewątpliwie międzynarodowy festiwal muzyczny Praska Wiosna (www.festival.cz), organizowany już od 1946 roku – każdego roku przyciąga do Pragi czołówkę światowej sceny muzycznej. Do jego tradycji próbuje nawiązać od 1991 roku międzynarodowy festiwal muzyczny Praska Jesień (www.pragueautumn.cz). Do dalszych praskich „przysmaków” kulturalnych należy Międzynarodowy Festiwal Jazzowy Praga (www.jazzfestivalpraha.cz) i festiwal taneczny Taniec Praga (www.tanecpha.cz), które już zyskał renomę światową.

Interesujące imprezy kulturalne przyciągają do Pragi coraz więcej młodych ludzi z całego świata.
Znane praskie kluby oferują praktycznie wszystkie nowoczesne gatunki muzyczne, począwszy od muzyki pop i rock, na jazzie skończywszy. Zwolennicy mocnych, sportowych wrażeń powinni skorzystać z możliwości ścigania się na supernowoczesnym torze bobslejowym, który znajduje się niedaleko centrum miasta. Nie do pogardzenia jest również fakt, że w porównaniu z innymi metropoliami, w Pradze jest tanio, a ponadto studenci mogą korzystać z dużej ilości ulg. Wiele muzeów, galerii, teatrów oraz multipleksów akceptuje także międzynarodowe legitymacje studenckie.
Należy zaznaczyć, że wszyscy zwiedzający stolicę Republiki Czeskiej znajdą tutaj odpowiednie zaplecze usługowe. Luksusowe hotele o wysokim standardzie usatysfakcjonują zarówno osoby prywatne, jak i biznesmenów i organizatorów kongresów. Prywatne pensjonaty swoją rodzinną atmosferą zadowolą rodziny z dziećmi. Tanie zakwaterowanie umożliwią młodym podróżnikom hostele (www.studenthostel.cz, www.travellers.cz, www.europeanhostelguide.com) i akademiki. Pobyt na łonie natury lub nad wodą zapewnią kempingi w Pradze i okolicach (www.camp.cz, www.ceskekempy.cz, www.czechcottages.cz). Pozostałe informacje na temat hoteli, pensjonatów i hosteli można znaleźć na www.czechhostels.cz, www.hotel.cz, www.hotelguide.cz . Na odwiedzających Pragę czeka również dobre jedzenie i słynne czeskie piwo. Ci, którzy pragną spróbować specjałów czeskiej i światowej kuchni, mają do wyboru niezliczoną ilość pierwszorzędnych praskich restauracji. W celu łatwiejszej orientacji i wyboru radzimy zajrzeć do przewodnika na stronach www.squaremeal.cz, www.czrb.cz. Natomiast ci, którzy zechcą zrobić zakupy, także nie będą zawiedzeni. Oferta praskich sklepów jest na poziomie europejskim, a na głównych bulwarach handlowych, takich jak Pařížská třída lub ulica Na Příkopě, można znaleźć sklepy prawie wszystkich czołowych światowych marek., a także z czeską biżuterią, wyrobami z kryształowego szkła, klejnotami z prawdziwego czeskiego granatu, drewnianymi zabawkami.

Praga jest piękna o każdej porze roku. Można powiedzieć, że sezon turystyczny trwa tutaj cały rok. Tym, którzy chcą zobaczyć miasto ozdobione świątecznie i poczuć uroczystą atmosferę, radzimy przyjechać na Boże Narodzenie lub na Wielkanoc. O tej porze dekoracje są przepiękne.

Więcej informacji:
www.pis.cz
www.czechtourism.com

 
 
Tekst udostępniony dzięki uprzejmości biura CzechToursism – www.czechtourism.cz
 
 

   Praga – Stare Miasto

Zabytkowa dzielnica Pragi, centrum kulturalne i handlowe stolicy Czech. Większe znaczenie zyskało po wybudowaniu zamków na Hradczanach oraz Wyszehradzie. W XII wieku powstał Most Judyty, w mieście pojawiło się też coraz więcej murowanych budynków mieszkalnych i kościołów. W latach 20. XIII wieku Stare Miasto otrzymało prawa miejskie; jego mieszkańcy byli przeważnie Niemcami, rosła też liczba ludności żydowskiej. Od samego początku wyznawców judaizmu spotykały represje i prześladowania – od obowiązków noszenia charakterystycznego ubrania poprzez pogromy, skończywszy na wysiedleniach do specjalnego miasta za murami – późniejszego Josefova. Okresem największej świetności Starego Miasta było XIV stulecie – wtedy powstał m.in. ratusz staromiejski. W XV wieku teren miasta był centrum ruchu husyckiego wszystkich miast praskich. W 1689 wielki pożar zniszczył spore połacie miasta, nie naruszył jednak średniowiecznego układu ulic oraz wielu cennych, zabytkowych budowli. Z wyjątkiem okolic siedziby jezuickiego Klementinum zabudowa jest bardzo podobna do tej sprzed wieków. W 1784 Stare Miasto włączono jako dzielnicę do Królewskiego Miasta Pragi.


Rynek staromiejski
Najbardziej reprezentacyjny plac miasta. Od XI wieku targowisko miejskie, miejsce wielu ważnych dla Pragi wydarzeń. Rynek otaczają kilkusetletnie kamienice, reprezentujące głównie barok, ale często pochodzące z okresu średniowiecza. Na rynku znajduje się pomnik Jana Husa, odsłonięty w 1915 oraz ratusz staromiejski, którego początki sięgają XIV wieku. Z powodów finansowych nie powstał nowy budynek, lecz rozbudowano istniejący dom, do którego dobudowano w późniejszym okresie następnę oraz wieżę w kształcie klina. W maju 1945 ratusz został częściowo zniszczony przez wycofujących się Niemców (jako jeden z nielicznych obiektów w mieście) – wieżę odbudowano, lecz po neogotyckim skrzydle wschodnim pozostał jedynie niewielki fragment. Na wieży ratusza znajduje się XV-ny ruchomy zegar astronomiczny „Orloj”, którego budowniczym był niejaki Hanusz. Po wybudowaniu tego zegara, autora oślepiono, by już nigdy i nigdzie nie skonstruował takiego samego lub nie daj Boże, ładniejszego. Z tej rozpaczy Hanusz popełnił samobójstwo zrzucając się do wewnętrznej machiny zegara unieruchamiając go na prawie 100 lat.


Kościół Marii Panny przed Tynem
Zwany kościołem husytów. Między wieżami był kielich-symbol husytów. Ponieważ w kielichu co roku na wiosnę gniazdo zakładały bociany, kielich został przetopiony i wykonano z tego kruszcu Matkę Bożą depczącą półksiężyc, który miał symbolizować deptanie niewiernych. W miejscu obecnego kościoła już w XI wieku stał romański kościółek (wzniesiony w 1135 roku), należący do Dworu Tyńskiego (miejsca postoju zagranicznych kupców), który został zastąpiony w drugiej połowie XIII wieku budynkiem gotyckim. Tyński kościół w czasach husytyzmu opanowany przez grupę zwolenników Husa i od 1427 r. tu wybrano husyckiego arcybiskupa Jana Rokycanę, który tu też ma grób. Po wojnach husyckich budynek miał być dokończony i zadaszony, lecz drewno na przykrycie zostało wykorzystane do budowy szubienic dla husyty Jana Roháče z Dubé i jego 50 towarzyszy, straconych przez Zygmunta Luksemburskiego na Rynku Staromiejskim po zdobyciu ostatniego zamku husyckiego Sion (niedaleko miasta Kutná Hora). Przykrycie zostało dokończone 20 lat później. W kościele znajduje się grób duńskiego astronoma Tychona Brahe.


Kościół św. Mikołaja
Praga posiada dwa kościoły pod tym samym wezwaniem, z tym, że w Starym Mieście kościół jest miejscem modlitwy wyznawców kościoła Husyckiego. Oba kościoły zostały wybudowane przez Dientzenhofera. Wewnątrz kościoła można podziwiać malarstwo iluzoryczne-freski przedstawiające sceny z życia św. Benedykta. Pierwsza Msza św. Została odprawiona w 1735 roku. Kościół ten uważa się za historyczną siedzibę kościoła Husyckiego, którego wyznawcą jest obecny prezydent Czech Vaclav Klaus.


Pałac Gotz-Kinskich
Pałac wybudowany w pięknym i bogatym stylu rokoko. Początkowo pałac należał do rodziny Goltzów, ale po ponad 10 latach postanowiła ona sprzedać go. Pałac kupiła rodzina Kinskich (z której wywodzi się Klaus Kinsky oraz Nastazja Kinsky). Pod koniec XIX wieku na parterze znajdował się sklep pasmanteryjny, należący do ojca Franza Kafki. Na pierwszym piętrze w tym czasie znajdowało się szkoła średnia, do której uczęszczał Franz Kafka. W 1948 roku z balkonu tego pałacu przemawiał Klement Gottwald, który ogłosił powstanie socjalistycznego państwa czechosłowackiego


Kaplica Betlejemska
Ufundowana 24 kwietnia 1391 roku przez dworzanina Wacława IV, Jana z Mulheimu oraz praskiego kupca Kriza, który ofiarował plac koło Kościoła św. Filipa i Jakuba. Kazania w tej świątyni miały być odprawiane w języku czeskim. To był warunek, który został zawarty w akcie fundacyjnym tej świątyni. Kazania wygłaszano dwa razy dziennie. Utrzymanie tej świątyni kosztował 20 grzywien rocznie. W Kaplicy były pomieszczenia mieszkalne, które zajmował Jan Hus. W kaplicy mogło się zmieścić 3.000 osób. Od 1402 wygłaszał tu kazania Jan Hus, przyciągając tłumy słuchaczy. Po jego męczeńskiej śmierci w 1415, przemawiali z ambony kolejni kaznodzieje husyccy. W 1521 w kaplicy wygłosił kazania słynny niemiecki działacz Reformacji Thomas Münzer. W latach 1536-39 wnętrze kaplicy podzielono rzędami kolumn na 6 naw i nakryto sklepieniem siatkowo-żebrowym. Po tragicznej dla Czechów bitwie pod Białą Górą (1620) kaplicę odkupili jezuici, którzy starali się zatrzeć jej pierwotną funkcję. W 1786 na polecenie władz austriackich zrujnowaną kaplicę zburzono, z wyjątkiem 3 murów zewnętrznych, a w XIX wieku wbudowano w te mury czynszową kamienicę. W latach 1948-53 z inicjatywy Z. Nejedleho kamienicę wyburzono, a z ocalonych resztek i na podstawie starych rysunków i planów odbudowano kaplicę wg projektu architekta J. Fragnera. W 1962 zaliczono ją do pamiątek czeskiej kultury narodowej. Aktualnie właścicielem jest miejscowy uniwersytet techniczny.


Uniwersytet Karola
Najstarszy uniwersytet w Europie Środkowo-Wschodniej. Założony w 1348 roku staraniem cesarza Karola IV. Karol IV nim erygował uniwersytet musiał udać się wcześniej do papieża Urbana VI, który wyraził zgodę na utworzenie w tej części Europy uczelnię wyższą. Uniwersytet zorganizowany na wzór Sorbony (uniwersytetu w Paryżu). Wielu wykładowców i studentów pochodziło z zagranicy, zwłaszcza z Niemiec i Polski (m.in. Mateusz z Krakowa). Studenci niemieccy tworzyli, drugą po czeskiej, główną nację uniwersytecką. 1409 król Wacław IV zmienił konstytucję uniwersytecką na korzyść uczonych i studentów narodowości czeskiej, co doprowadziło do migracji dużych grup magistrów i scholarów innych narodowości, głównie Niemców, którzy w 1409 założyli uniwersytet w Lipsku. W XV w. dużą rolę w dziejach Uniwersytetu odegrali husyci, których przywódca J. Hus był jego wykładowcą i rektorem (1401-1412). Po klęsce husytów (1624) podupadł. 1654 Ferdynand III Habsburg połączył wydział sztuk wyzwolonych z kolegium jezuickim (założone w 1556), tworząc akademię jezuicką – Universitas Carolo-Ferdinandea. Po kasacie zakonu jezuitów Uniwersytet stał się uczelnią niemiecką. Jedno z kolegiów dla polskich i litewskich studentów ufundowała królowa Polski Jadwiga. Dużą rolę w dziejach Uniwersytetu odegrali husyci, których przywódca Jan Hus był tutejszym wykładowcą i rektorem (1401-1412). W 1882 podzielono go na 2 odrębne Uniwersytety: czeski i niemiecki. Uniwersytet czeski, który od 1820 nosi obecną nazwę, został w 1939 zamknięty. W 1945 zamknięto uniwersytet niemiecki.


Teatr Stanowy
Zielono-biały budynek, w którym kręcono sceny do filmu Milosza Formana „Amadeusz”. Obiekt ufundował hrabia Nostiz. W 1787 roku sam Mozart zorganizował w tym teatrze premierę swojej nowej opery Don Giovanni. W teatrze miała także premiera innej opery Mozarta la Clementa do Tito. Tutaj po raz pierwszy w przedstawieniu Fidlovačka (muzyka František Škroup, tekst Josef Kajetán Tyl) zabrzmiała pieśń Kde domov můj, która od 1918 r. została uznana za czeski hymn narodowy.


Most Karola
Most ma prawie 516 m długości i ok. 10 m szerokości. Jest to najstarszy zachowany most kamienny świata o tej rozpiętości przęseł. Początkowo nazywano go Kamiennym lub Praskim Mostem. Nazwa Most Karola przyjęła się dopiero od mniej więcej 1870 roku. Do 1741 roku był jedynym mostem na Wełtawie. Most jest obecnie otwarty tylko dla ruchu pieszego, choć dawniej kursował po nim tramwaj konny, w latach 1905-1908 tramwaj elektryczny, a do 1965 normalny ruch samochodowy. Budowę mostu rozpoczęto w 1357 r. za panowania cesarza Karola IV. Stanął on na miejscu wcześniejszego (również kamiennego) mostu z XII w., zniszczonego przez powódź w 1342. Poprzedni most,romański, nosił nazwę „mostu Judyty” na cześć drugiej żony księcia czeskiego Władysława II i przebiegał odrobinę na północ od miejsca, w którym znajduje się Most Karola. Posiadał wieże na obu końcach, z których małostrańska, choć przebudowana, istnieje do dziś. Dla wzmocnienia konstrukcji do zaprawy dodano podobno białka jajek. W okresie baroku most ozdobiono 30 posągami świętych, dziełami m.in. Matthiasa Bernarda Brauna i rodziny Brokoff Na jednej z balustrad umieszczono tablicę pamiątkową poświęconą św. Janowi Nepomucenowi – podobno w tym właśnie miejscu wrzucono go z rozkazu króla Wacława IV do Wełtawy. Most mocno ucierpiał podczas powodzi w II połowie XIX wieku – zawaleniu uległo wówczas kilka przęseł. Również w czasie powodzi w 2002 istniało realne zagrożenie zniszczenia mostu, ale na szczęście ocalał.


Klementinum
Barokowy budynek dawnego kolegium jezuickiego Zakon jezuitów sprowadził do Pragi w 1556 cesarz Ferdynand I Habsburg. W pobliżu Mostu Karola oddał im zabudowania byłego klasztoru dominikańskiego św. Klemensa. Miejsce to stało się centrum jezuitów w Czechach, a zarazem centrum polityki kontrreformacyjnej cesarzy z dynastii Habsburgów. Jezuici przez stulecia rozbudowywali swą siedzibę. Znajdujący się tutaj dzisiaj barokowy kompleks zajmuje miejsce około trzydziestu średniowiecznych domów. Zakonnicy zadbali o budowę nowego kościoła św. Salwatora (1578, kopuła ukończona w 1648) a także o przebudowę gotyckiego kościoła św. Klemensa (na początku XVIII w.). Wzniesiono także dwie piękne kaplice: włoską (XVI w.) oraz zwierciadlaną (XVIII w.). W całym kompleksie znalazły się także szkoła, kolegium, biblioteki, ale także teatr czy obserwatorium astronomiczne (korzystał z niego mieszkający tutaj Jan Kepler). Działające tu kolegium szybko zdobyło przewagę nad Karolinom i w 1622 jezuici uzyskali kontrolę nad całym szkolnictwem wyższym w Pradze. Po skasowaniu zakonu jezuitów w 1773 Klementinum przechodziło różne losy – przeważnie znajdowały się w nim instytucje edukacyjne, m.in. seminarium arcybiskupie, Uniwersytet Karola, Biblioteka Narodowa. Ciekawostką jest to, że na tej uczelni studiował król Polski Michał Korybut Wiśniowiecki.


Źródło:
http// przewodnik.onet.pl
www.praga.poznaj.info
http// portalwiedzy.onet.pl
http// pl.wikipedia.org

K. Adamczak, K. Firlej, W. Krajewski, Czechy. Praktyczny przewodnik, Pascal, Bielsko-Biała 2000.

 Praga – Nowe Miasto

Dzielnica założona w 1348 roku przez cesarza Karola IV. Charakter dzielnicy ukształtował się w XIX wieku, gdy wybudowano wiele kamienic w stylu secesyjnym. Zakładając nową dzielnicę cesarz chciał, by zapewnić Pradze możliwość rozwoju, przy okazji przenosząc ze Starego Miasta znaczną część obecnych tam zakładów przemysłowych i warsztatów rzemieślniczych, których działalność zakłócała pracę i funkcjonowanie nowo założonego uniwersytetu. Zachowało swoją samodzielność administracyjną do roku 1784 kiedy to zostało, wraz z innymi miastami praskimi połączone w jedną, wielką Pragę. W XVIII wieku stopniowo stawało się ośrodkiem handlowym. Miejsce zabytkowych budowli średniowiecznych, renesansowych i barokowych zaczęły zajmować nowe gmachy publiczne i handlowe. W porównaniu z innymi starymi dzielnicami Pragi zostało tu zdecydowanie najmniej zabytków i miejsc historycznych. Dziś dzielnica ta jest najbardziej żywą częścią Pragi. Koncentruje się tu życie handlowe i kulturalne, tu mieszczą się kina, teatry, restauracje, hotele i nocne lokale. Tu również znajduje się Mustek, prawdopodobnie najbardziej ruchliwe skrzyżowanie czeskiej stolicy. Jest to znakomite miejsce na zakupy, popołudniowe spacery i wieczorną zabawę.
Plac Wacława (Vaclavske namesti) – trudno nazwać go placem. Jest długi i wąski. Jego wymiary to 750 metrów długości i 60 m szerokości. Założony w średniowieczu w 1348 roku przez cesarza Karola IV. Mieścił się w tym miejscu targ koński, ponieważ plac opada ku Wełtawie i wszystkie nieczystości pozostawione po koniach lądowały w rzece. Miejsce to jest także świadkiem wielu protestów ludności czeskiej. Najważniejszy protest miał miejsce w 1918 roku, gdy proklamowano niepodległą Czechosłowację oraz, gdy rozpoczynała się w tym miejscu Aksamitna Rewolucja. Po dziesięciu dniach rozpoczęcia protestów na tym placu, komunizm w Czechosłowacji upadł a prezydentem państwa został Vaclav Havel, a ze stanowiska zrezygnował Gustav Husak. Wokół placu zbudowano szereg kamienic w stylu secesyjnym. Na honorowym miejscu znajduje się pomnik św. Wacława-patrona Czech, któremu towarzyszą: św. Ludmiła (babka Wacława), św. Agnieszka Czeska, Prokop oraz św. Wojciech. Na placu znajduje się także pomnik poświęcony pamięci ofiar reżimów totalitarnych.


Muzeum Narodowe (Narodni muzeum) – symbol odrodzenia narodowego. Monumentalny budynek, z którego prażanie i Czesi mieli być dumni. W środku mieści się ekspozycja ukazująca dorobek artystów, historyków i innych znaczących postaci z historii Czech. Mankamentem jest fakt, że ekspozycja nie była zmieniana od prawie 20 lat. Ciekawostką jest to, że w budynku tym kręcono scenę balu z filmu „Mission imposible” w roli głównej Toma Cruise’a. Scena była kręcona w holu, w którym znajdują się schody prowadzące na piętra. Budynek był także ostrzeliwany przez wojska radzieckie podczas inwazji w 1968 roku. Rosjanie myśleli, że to budynek parlamentu czechosłowackiego. Przed muzeum Jan Palach dokonał samospalenia w 1969 roku, wyrażając w ten sposób swój bunt przeciwko inwazji wojsk Układu Warszawskiego, która miała miejsce w sierpniu 1968 roku.


Opera Narodowa (Statni opera) – budynek wybudowany w stylu neoklasycystycznym w XIX wieku. Początkowo był to Teatr Narodowy. Otwarto ją 5 stycznia 1888 roku. Budowla zaprojektowana przez znamienitych architektów wiedeńskich Fellnera i Helmera. Swoje dzieło ozdobili trójkątnym frontonem i kolumnami. Teatr rywalizował z Czechosłowackim teatrem Narodowym. Obecnie wystawiane są opery głównie z klasyki włoskiej.


Teatr Narodowy (Narodni divadlo) – budowla ukończona w 1881 roku, lecz przed samą premierą jeden z pracowników zapruszył ogień podczas prac na dachu i teatr doszczętnie spłonął. Po tym zdarzeniu cała Praga plotkowała, że teatr został spalony przez tajne służby austriackie. Do dzisiaj okoliczności tego spalenia nie zostały wyjaśnione. Budynek wybudowany w stylu neorenesansowym. Na dachu teatru widać gwiazdy, które maja symbolizować to, do czego dąży chyba każdy aktor – do nieśmiertelnej sławy. W środku budynku znajdują się malowidła Fratiska Zeniska, znajdujących się we foyer i na sklepieniu widowni oraz Vojtecha Hynaisa, kóry namalował kurtynę. Pierwsze przedstawienie było jednocześnie premierą opery „Libusza” B. Smetany.


Ratusz Nowomiejski (Novometska radnice) – Ratusz zbudowany w stylu gotyckim. Był świadkiem rozpoczęcia się wojen husyckich. W 1419 roku tłum husytów pod przywództwem Jana Żeliwskiego żądał od żołnierzy, stacjonujących w ratuszu, by wypuścili jego braci w wierze, których uwięziono w murach tego budynku. Braci wypuścić nie chciano a na dodatek jeden z żołnierzy rzucił kamieniem w tłum husytów. Kamień trafił w monstrancję, którą trzymał Żeliwski. Husyci wtargnęli do budynku i wyrzucili całą załogę ratusza przez okna, która spadając, nadziała się wprost na nadstawione piki husyckie. Była to pierwsza czeska defenestracja.


Tańczący Dom
Znany również jako „Ginger i Fred” – postawiony w 1996 r. Budynek awangardy postmodernistycznej według projektu pary architektów: Vlado Milunića i Franka Gehry. Swą nazwę zawdzięcza kształtowi, w którym można dopatrzeć się sylwetki tańczącej pary. Prażanie nazwali ten budynek Fred Aster i jego taneczna partnerka Ginger Rogers Gdy przyjrzymy się bliżej zauważymy smukła talię Ginger, poruszającą się w rytm muzyki oraz drugi dom, mający kapelusz na głowie, który ma przypominać mężczyznę. Pomimo swego niecodziennego wyglądu, budynek jest doskonale wpasowany w otaczającą go XIX-wieczną i secesyjną architekturę i powoli staje się symbolem czeskiej stolicy. Przed postawieniem tego budynku w Pradze Frank Gehry wyraził zainteresowanie stworzeniem nowoczesnego budynku w Warszawie, jednak władze stolicy nie zaakceptowały „udziwnionej” i zbyt śmiałej wizji artystycznej architekta.


Źródło:
www.praga.poznaj.info
http// pl.wikipedia.org
K. Adamczak, K. Firlej, W. Krajewski, Czechy. Praktyczny przewodnik, Pascal, Bielsko-Biała 2000.

Praga- Malá Strana

Do 1784 samodzielne miasto położone u stóp praskiego zamku, na lewym brzegu Wełtawy. Założona została w 1257 przez króla Przemysława Ottokara II. Osiedlili się tutaj koloniści z północnych Niemiec. Początkowo nazywała się Nowym Miastem, natomiast już od XIV wieku znana jest pod nazwą Mała Strana Pierwszy okres świetności przeżywała za rządów Karola IV. Rozbudował on znacznie miasto i otoczył murem. Przekleństwem Małej Strany okazały się wojny husyckie i pożary – szalejące żywioły począwszy od XV wieku regularnie niszczyły zabudowę. Zamieszkująca miasto biedota, nie mająca środków finansowych na odbudowę swoich domostw, odsprzedawała tereny arystokratom, których ściągała tutaj bliskość Hradczan. Wówczas Mała Strana zaczęła nabierać charakteru rezydencjalnego – powstawały rozległe rezydencje i pałace magneterii i bogatej szlachty, z której najważniejsze były rodów Wallensteinów, Lichtensteinów, Michnów i Nosticów. W 1784 Mała Strana wraz z innymi historycznymi dzielnicami stała się zalążkiem zjednoczonej Pragi, a wiele uliczek i budynków zyskało barokowy wygląd. Obecne walory turystyczne tej dzielnicy: wąskie uliczki, zabytkowe kościoły od tych monumentalnych po małe oraz restauracje, w których nie ma wielu turystów. Każdy tam znajdzie spokój i wytchnienie od galopu życia oraz ruchu mechanicznego. Urok tej dzielnicy doceniał sam Mozart, który latach 1787-1791 często tutaj przebywał. Mala Strana nazywana jest także dzielnicą ambasad. Wiele ambasad (w tym polska) mieści się w zabytkowych kamienicach, należących kiedyś do znamienitych europejskich rodów szlacheckich.


Malostranské náměstí 
Centralny punkt Małej Strany. Obecnie ruchliwy przystanek tramwajowy, do 1919 znajdował się tutaj pomnik feldmarszałka Radetzky’ego, obecnie w lapidarium. Na środku rynku wznosi się potężny barokowy kościół św. Mikołaja z 1735, z którego kopuły roztacza się widok na zabytkowe dzielnice Pragi.


Kościół św. Mikołaja
Pierwotny kościół św. Mikołaja powstał w tym miejscu jeszcze w XIII w. – był to wówczas kościół farny lokowanego tu miasta Mała Strana i został poświęcony w 1283. Pod koniec XVI w. zaczęli starać się o jego przejęcie jezuici – starania te zostały uwieńczone sukcesem w 1625. Zakonnicy wykupili sąsiednie domy, budując na ich miejscu kompleks klasztorny. Stary gotycki kościół istniał jeszcze do 1737, podczas gdy obok pod kierownictwem m.in. Giovanniego Orsiego i Francesco Lurago, ale przede wszystkim architektów z rodu Dientzenhoferów stawiano nową świątynię barokową. Powstał potężny salowy kościół, z bocznymi kaplicami, zwieńczony widoczną z dala potężną kopułą (o średnicy 17 m). Ostatecznie prace zakończył Anselmo Lurago dopiero w 1755, wtedy też świątynia uzyskała swój wystrój wewnętrzny z imponującymi freskami – w nawie głównej przedstawiającym życie i cuda patrona, a we wnętrzu kopuły – św. Trójcę. Z 1746 pochodzą organy, a dzięki swej akustyce kościół dziś jest częstym miejscem koncertów. W kościele tym grał sam Mozart. Jest to kościół zaliczany do największych świątyń barokowych na świecie. Kościół ma kopułę wysoką na 70 metrów. Wewnątrz kościoła znajdują się freski, figury i liczne ołtarze. Najpiękniejszy fresk wypełnia kopułę i poświęcony jest adoracji Świętej Trójcy autorstwa Franza Palko. Natomiast prawie cała nawa wypełniona jest freskami nawiązującymi do życia św. Mikołaja. Freski te mają łączną powierzchnię 1500 metrów kwadratowych, których autorem jest J. L. Kracker.


Kościół Matki Boskiej Zwycięskiej
Kościół wyróżnia się wystrojem oraz figurką Małego Jezusa. Świątynia wybudowana w latach 1611-1613. Kościół należał wtedy do luteranów, ale po zwycięstwie reformacji na ziemiach czeskich król Ferdynand II przekazał kościół zakonowi Karmelitów Bosych. Kościół obecnie jest pod wezwaniem Matki Boskiej Zwycięskiej, by w ten sposób podkreślić zwycięstwo katolicyzmu w walkach podczas reformacji. Jak wspomniano w kościele znajduje się 50 cm figurka Jezusa. Historia jest figurki jest arcyciekawa. W 1556 roku hiszpańska szlachcianka Maria Manrique de Lara wychodzi za mąż na czeskiego szlachcica Vratislava z Pernsztejna. Szlachcianka na stałe przenosi się do Czech a wraz z wianem otrzymuje od swej matki figurkę Jezusa. W 1628 roku córka Marii de Lara Polyxena z Lobkowic zostaje wdową a figurkę postanawia podarować Karmelitom Bosym. W czasie wojny trzydziestoletniej wojska szwedzkie poturbowały figurkę, odłamując rączki. Figurkę znaleziono porzuconą w śmieciach za ołtarzem. Przeleżała ona w tych warunkach kilka lat. Odnalazł ją o. Cyryl. I odnowił. Po tym zdarzeniu figurka zaczyna się cieszyć wielbieniem i czcią wielu pielgrzymów. Wiele łask i cudów przypisywano tej figurce. W 1655 roku biskup Pragi nakłada na głowę małego Jezuska koronę, uznając cuda i łaski. Za czasów panowania Józefa II kościół powierzono opiece Zakonowi Kawalerów Maltańskich. Po upadku komunizmu w 1993 roku nowy arcybiskup Pragi kardynał Miloslav Vlk zaprosił karmelitów Bosych, by znów zaopiekowali się kościołem oraz cudowną figurką małego Jezuska. Obecnie Jezusek, zwany Praskim ubierany jest przez siostry zakonne w różne szaty, które są zmieniane zgodnie z kalendarzem liturgicznym. Do kościoła tego udaje się wiele par małżeńskich, prosząc o potomstwo.


Pałac Wallensteina
Pałac wzniesiono dla cesarskiego dowódcy zwycięskich wojsk Ferdynanda II Albrechta von Wallensteina. Był także głównym doradcą cesarza w kwestiach militarnych. Człowiek o wielkich ambicjach. Chciał zostać królem Czech, co bardzo nie spodobał się cesarzowi Ferdynandowi II. Ambicje Albrechta doprowadziły go do upadku. Podczas kampanii roku 1633 Wallenstein przejawiał widoczną niechęć do atakowania wojsk nieprzyjacielskich podczas wojny trzydziestoletniej. Już wówczas planował przejście na stronę protestancką, uważając edykt Ferdynanda za błąd. Jego celem było „wymusić pokój na cesarzu w interesie jedności Niemiec”. Do swych planów wciągnął Saksonię, Brandenburgię, Szwecję i Francję, nie spotkał się jednak z należytym odzewem z ich strony. W tej sytuacji, obawiając się utraty wpływów na dworze cesarskim podjął działania ofensywne przeciw Szwecji i Saksonii odnosząc w październiku zwycięstwo pod Steinau. Następnie przystąpił do rozmów z protestantami. W grudniu znów udał się z armią na leże zimowe do Czech w okolice Pilzna. Tymczasem w Wiedniu narastały wobec Wallensteina podejrzenia o zdradę i cesarz szukał sposobów pozbycia się go. Sam Wallenstein świadom był gromadzących się wokół niego chmur, czuł się jednak pewnie będąc przekonanym o poparciu armii. 24 stycznia 1634 roku cesarz podpisał tajny dokument, który usuwał Wallensteina z zajmowanego stanowiska, zaś 18 lutego drugi, w którym stawiał mu zarzut zdrady stanu. Dokument ten został opublikowany w Pradze. Pozbawiony poparcia armii, którego tak niedawno był pewien, Wallenstein zdał sobie sprawę z niebezpieczeństwa w jakim się znalazł i 23 lutego z kilkuset ludźmi udał się przez Pilzno do Chebu, mając nadzieję, że znajdzie tam Szwedów księcia Bernharda. Już po przybyciu na miejsce, został zamordowany przez kilku oficerów wiernych cesarzowi i prawdopodobnie działających z jego rozkazu. Ciało Wallensteina pochowano początkowo w Stříbře. W 1636 r. przewieziono je do klasztoru kartuzów w Valdicach. Po jego kasacie w 1785 r. szczątki Wallensteina przeniesiono do Mnichovego Hradista, gdzie spoczywają do dziś. Pałac wybudowany w latach 1624 – 30 na miejscu 23 dawnych domów i trzech ogrodów. Rozmach założenia kompleksu miał konkurować swym przepychem z pobliską rezydencją królewską. Do pracy zatrudniono wielu artystów pochodzenia włoskiego, m.in. architektów Andreę Spezza i Nicola Sebregondi, a od 1628 r. Francesca da Gagliano Pieroni. Wnętrza pałacu musiały być przebogate, skoro inwentarz skonfiskowanych po śmierci właściciela nieruchomości wykazywał m.in. 185 ozdobnych opon brukselskich oraz 65 kobierców. W głównym skrzydle na uwagę zasługuje główna sala, tzw. rycerska, ozdobiona stiukowym plafonem, gdzie wśród rozmaitych symbolicznych geniuszy i panoplii znajduje się wspaniały wizerunek Wallensteina jako triumfującego boga Marsa (1630). Przed salą, przy schodach, jest wejście do kaplicy pałacowej, która zajmuje oba piętra pałacu i przyozdobiona jest malunkami wyobrażającymi legendę o św. Wacławie. Do pałacu przylegają piękne ogrody. O ile sam pałac jako reprezentacyjny budynek rządowy nie jest udostępniany, to od wschodu do zachodu słońca szerokie podwoje otwierają przed turystami właśnie ogrody. Najciekawszą ich atrakcją, a zarazem najbardziej znanym elementem całego zespołu, jest tzw. sala terrena (przylega do pałacu od strony ogrodów), którą tworzą trzy monumentalne łuki arkadowe z przedstawieniami wojny trojańskiej (przemalowane w XIX w.). Tę część pałacu ukończono już w 1627 r., tworząc w pobliżu z jednej strony sztuczną grotę (ze stalagmitami i stalaktytami), a z drugiej gustowny salonik, gdzie obecnie mieści się kawiarenka ozdobiona scenami mitologicznymi (m.in. wyprawa Argonautów po złote runo). Obecnie w pałacu mieści się Senat Republiki Czeskiej. Sama sala Senatu, w którym pracuje ta izba, znajduje się po przeciwnej stronie pałacu.


Źródło:
http// pl.wikipedia.org
www.pragajesu.info
www.studentnews.pl
K. Adamczak, K. Firlej, W. Krajewski, Czechy. Praktyczny przewodnik, Pascal, Bielsko-Biała 2000.

 Jozefów

Żydowskie synagogi, średniowieczny cmentarz, legenda o Golemie i najpiękniejsze secesyjne kamienice w tej części Europy z pewnością zachęcają do krótkiego spaceru po praskim Józefowie. Przez osiem wieków była zamieszkana przez żydów. Czasie II wojny światowej Hitler miała zamiar nie niszczenia dzielnicy, by w przyszłości stała się ona jedynym Muzeum Wymarłej Rasy. Nazwa dzielnicy nawiązuje do cesarza Józefa II, syna Marii Teresy. W 1781 roku wydał Edykt  o tolerancji, w którym zniósł obowiązek, wydany jeszcze za czasów Wratysława II noszenia ubrania i znaków odróżniających ich od chrześcijan. Konsekwencją ogłoszenia edyktu było zniesienie getta, zburzenia murów, oddzielających od reszty miasta oraz możliwość uczęszczania do nieżydowskich szkół a także mieszkania w dowolnej części Pragi. Najlepiej żydom wiodło się za czasów panowania cesarza Rudolfa II, ponieważ finansami tego władcy zajmował się żyd Mordechaj Maisel i jednocześnie burmistrz Jozefowa. W czasach panowania Rudolfa II pracował znany rabin Liwa Ben Becalel, twórca Golema. W dzielnicy tej znajduje się wiele synagog, które wiele mówią o historii czeskich żydów i ich kulturze i wierze.

 

Synagoga Staronowa

 

Najstarsza czynna synagoga w Europie. Wybudowana w 1270 roku. Była pierwsza synagogą w Pradze. Na początku była zwana Nową lub Wielką. Kiedy powstawały kolejne synagogi ktoś z żydów nazwał ją staronową i nazwa ta pozostała do dziś. Według legendy, w synagodze tej odprawiał nabożeństwa sam rabin Becalel, twórca Golema. Podobno na strychu tej synagogi znajduje się glina, z której rabin ulepił Golema. Z synagogą związane są liczne legendy, m.in. o tym że synagoga została zbudowana przez żydowskich uciekinierów z Jerozolimy, którzy po zburzeniu Świątyni Jerozolimskiej w 70 roku rozproszyli się po całym świecie. Legenda mówi, iż aniołowie przynieśli tu fragmenty Świątyni Salomona, a tutejsi Żydzi użyli ich dla założenia owej synagogi. Żydzi wierzyli, iż kiedy przyjdzie Mesjasz, budynek zostanie „porwany” i kamienie wrócą z powrotem do Jerozolimy.

 

 

Synagoga Hiszpańska

 

Zbudowana w 1868 roku w stylu hiszpańsko-mauretańskim według projektu Vojtěcha Ignáce Ullmanna oraz Josefa Niklase, których projektując budynek synagogi inspirowała Alhambra. W oknach znajdują się wspaniałe barwne witraże projektu A. Bauma i B. Münzbergera którzy ukończyli je w 1893 roku. Synagoga jest najmłodszą synagogą Pragi. Obecnie w synagodze znajduje się Muzeum Żydowskie z ekspozycją poświęconą historii czeskich i morawskich Żydów od XVIII wieku do 1945 roku; częścią zbiorów są srebra z morawskich i czeskich synagog.

 

Maiselova Synagoga

Wybudowana przez jednego z najbogatszych osób XVI i XVII wiecznej Europy. Powstała w latach 1590 – 1592 i była prywatną synagogą rabina Mordechaja Maisela. W 1689 roku została zniszczona w wyniku pożaru, wielokrotnie restaurowana. W 1689 roku  ucierpiała w wyniku pożaru. Od 1965 roku mieści się w niej wystawa Państwowego Muzeum Żydowskiego ze zbiorami srebrnych przedmiotów synagogalnych. Przedmioty, które można oglądać w synagodze pochodzą ze 153 innych synagog. Muzeum posiada srebrne i złote przedmioty związane z kultem żydowskim. Wśród eksponatów znajdują się także przedmioty codziennego użytku oraz liturgiczne jak np.: ozdobne zwoje Tory.

 

Pinkasova Synagoga    

Zbudowana w 1535 roku przez Arona Horowitza, na zrębach domu późniejszego rabina krakowskiego Izraela Pinkasa Obok starego cmentarza żydowskiego. Po II wojnie światowej, w synagodze urządzono miejsce pamięci czeskich i morawskich Żydów. W 1963 roku synagogę zamknięto na rozkaz ówczesnych władz miasta, ponieważ podziemna woda przeniknęła w fundamenty bożnicy i została narażona struktura całego budynku. Podczas prac w podziemiach natrafiono na mykwę i oryginalne inskrypcje zdobiące bożnicę. Większość malowideł została bezpowrotnie zniszczona, ponieważ komunistyczne władze specjalnie przedłużały remont budynku. Obecnie w synagodze znajduje się Muzeum Żydowskie, w którym na ścianach znajduje się napisanych ręcznie, dokładnie 77 297 imion czeskich i morawskich Żydów, którzy zginęli podczas Holocaustu oraz kolekcja 4500 dziecięcych rysunków, które powstały w Terezinie w latach 1942-1944. Tragedii dodają zdjęcia małych dzieci, które obozu nie przeżyły. Pod każdym zdjęciem znajdują się trzy daty: pierwsza to data narodzin, druga to data znalezienia się w obozie a trzecia – śmierci dziecka. Wśród więźniów Terezína znalazło się ponad 10 000 dzieci, które w chwili aresztowania nie miały nawet 15 lat. Spośród 8 000 dzieci deportowanych na Wschód cierpienia wojenne przeżyło zaledwie 242. Muzeum Żydowskie ma w swoich zbiorach ponad 4000 oryginalnych rysunków tych dzieci. Są one wyjątkowo przejmującym świadectwem okrutnego losu Żydów w czasie II wojny światowej i w większości jedyną pamiątką po tych, którzy nie przeżyli.

 

Stary żydowski cmentarz

Na cmentarzu tym pochowano około 100 tysięcy osób w 12 warstwach. Obecnie na cmentarzu znajduje się 12 tysięcy nagrobków, które systematycznie są restaurowane. Na cmentarzu tym pochowany jest rabin Becalel oraz dziadek twórcy bomby atomowej, David Oppenheimer. Najstarszy nagrobek pochodzi z roku 1439 roku, pod którym pochowany jest poeta i historyka Avigdor Karo. Ostatnią osobę pochowano w 1787 roku a był nią niejaki  Mosze Beck.

 

Ratusz Żydowski

Obok Synagogi Staronowej znajduje się ratusz, wybudowany z pieniędzy rabina Maisela. Ratusz został wybudowany po tym, jak społeczność żydowska nie pozwoliła przejść przez Most Karola do centrum miasta wojskom szwedzkim. Obecnie w budynku tym znajduje się Czeska Rada Gmin Żydowskich. Ciekawostką tego ratusza wskazówki zegara, które obracają się w przeciwną stronę niż typowych zegarów. Wskazówki zegara poruszają się w lewo, czyli w tę stronę od której czyta się pismo hebrajskie.

Obradni Sin

Budowla wybudowana w 1906 roku w stylu neoromańskim. W budynku tym znajduje się Żydowskie Towarzystwo Pogrzebowe. W budynku tym zgromadzono rysunki dzieci, które były więźniami obozu w Teresinie. Znajdują się tam także zeszyty szkolne, książki oraz listy, należące do więźniów tego obozu.

 

Rudolfinum

Budynek wybudowany w stylu neorenesansowym w okresie tzw. Odrodzenia Narodowego. Wzniesionya w 1884 roku według projektu Zitka i Schulze. Początkowo w budynku tym mieściła się galeria obrazów i sala koncertowa. Po I wojnie światowej była to siedziba parlamentu czechosłowackiego. Od 1945 roku jest to siedziba Filharmonii Czeskiej. Budynek swą nazwę zawdzięcza cesarzowi Rudolfowi II. Co roku Filharmonia Czeska organizuje festiwal Praska Wiosna.

 

Źródło:

http// pl.wikipedia.org

www.praga.poznaj.info

www.jewishmuseum.cz

K. Adamczak, K. Firlej, W. Krajewski, Czechy. Praktyczny przewodnik, Pascal, Bielsko-Biała 2000.